De invoering van de nieuwe vermogenswinstbelasting in box 3 per 2028 wordt steeds spannender. Minister Heinen van Financiën wil vasthouden aan 2028, maar de tijd om het aangepaste wetsvoorstel door de Tweede en Eerste Kamer te krijgen is kort. Bovendien zijn er nog flinke uitvoeringsproblemen.
Advies Raad van State komt later
Het kabinet stuurde de wetswijziging vrijdag 2 oktober naar de Raad van State. Die heeft inmiddels laten weten dat het advies niet op tijd klaar is voor het geplande Kamerdebat van 12 oktober. Het advies wordt op zijn vroegst op 19 oktober verwacht.
Daarmee wordt de tijd voor behandeling door de Tweede en Eerste Kamer nog krapper. Als de wet niet voor het einde van dit jaar door beide Kamers komt, schuift de invoering waarschijnlijk minimaal een jaar op.
Kunnen de systemen het aan?
Niet alleen de parlementaire behandeling zorgt voor tijdsdruk. Ook de uitvoering is nog een groot vraagteken. De Belastingdienst laat eind oktober weten of de systemen de invoering per 2028 aankunnen.
Ook banken waarschuwen dat zij onvoldoende tijd hebben om hun systemen aan te passen. Daardoor kunnen gegevens over vermogen en vermogenswinsten in 2028 waarschijnlijk nog niet vooraf worden ingevuld in de belastingaangifte. Dat betekent extra werk voor belastingplichtigen én extra risico op fouten.
Financieel gat nog niet gedicht
Daarnaast is nog niet duidelijk hoe het kabinet het financiële gat wil dichten dat ontstaat door de overstap van een vermogensaanwasbelasting naar een vermogenswinstbelasting.
Ook is onzeker of een oplossing daarvoor op voldoende steun in de Tweede en Eerste Kamer kan rekenen. Minister Heinen heeft inmiddels zelf erkend dat invoering in 2029 een reëel risico is.
De Tweede Kamer
De Tweede Kamer heeft inmiddels een aantal moties aangenomen over de belastingplannen. Zo wil de Kamer dat:
het financiële gat niet wordt gedicht door de vrijstelling voor vermogen (vanaf 2027) en de vrijstelling voor rendement (vanaf 2028) in box 3 fors te verlagen. Kleine spaarders moeten dus worden ontzien;
er wordt gekeken naar een verlaging van het box 2-tarief en een verlenging van de eerste belastingschijf in box 2. Daardoor moet het aantrekkelijker worden om dividend uit te keren en moet de belastingopbrengst uit box 2 toenemen;
papieren schenkingen worden ingeperkt;
het kabinet nog vóór de behandeling van het Belastingplan in de Tweede Kamer met een forse koerswijziging komt waardoor werken meer gaat lonen.
De motie om de meevallers uit de hersteloperatie box 3 te gebruiken als dekking voor het financiële gat, heeft het niet gehaald.
Wat vindt FiscAlert?
Uitstel naar 2029 of zelfs 2030 wordt steeds waarschijnlijker. Dat hoeft wat ons betreft geen ramp te zijn. Liever wat later een goed box 3-stelsel dan snel een nieuw systeem dat opnieuw voor jarenlange procedures en gedoe zorgt.
De discussie gaat nu vooral over 2 smaken: een vermogensaanwasbelasting of een vermogenswinstbelasting. Beide hebben flinke nadelen en uitvoeringsproblemen, terwijl er nauwelijks nog oog lijkt te zijn voor andere mogelijkheden.
Waarom kijken we niet serieus naar een eenvoudiger en beter uitvoerbaar alternatief? FiscAlert is voorstander van een eenvoudige vermogensbelasting: een hoge vrijstelling voor spaarders en daarboven jaarlijks bijvoorbeeld 1% of 1,5% belasting over het nettovermogen — bezit minus schulden. Zo’n stelsel heeft duidelijke voordelen. De overheid weet beter waar zij aan toe is, het tarief is eenvoudig aan te passen en de aangifte blijft overzichtelijk. Ook voor de Belastingdienst is de controle relatief simpel. Een klassieke vermogensbelasting leek lange tijd een gepasseerd station. Maar nu zowel de vermogensaanwas- als de vermogenswinstbelasting op veel discussie stuiten, verdient zo’n eenvoudiger alternatief wat ons betreft opnieuw serieuze aandacht.