Artikelen

Box 3: slim omgaan met de peildatum

Box 3: slim omgaan met de peildatum

Met een beetje timing kun je flink besparen op de box 3-belasting. Het draait allemaal om de peildatum: 1 januari. Maar niet elke belastingtruc werkt. Wij laten zien hoe het zit.

Voor de belasting in box 3 is 1 januari een belangrijke datum. Op die dag kijkt de Belastingdienst hoeveel spaargeld en beleggingen je hebt. En dat maakt nogal wat uit. Want over beleggingen rekent de fiscus met een veel hoger rendement dan over spaargeld. Als je slim plant, kun je belasting besparen. Maar er zijn grenzen.

Groot verschil

In 2027 bedraagt het forfaitaire rendement op spaargeld 1,27% (nog niet definitief). Voor beleggingen en andere bezittingen wordt uitgegaan van 6,37% (zie ook pagina 17). Dat scheelt maar liefst 5,1 procentpunt!

De Belastingdienst rekent met deze percentages, ongeacht hoeveel rendement je daadwerkelijk behaalt. Wel kun je van de tegenbewijsregeling gebruikmaken als je werkelijke rendement lager is dan het forfaitaire rendement.

Wachten loont

Heb je spaargeld dat je wilt beleggen? Dan kan het voordelig zijn om daarmee tot ná 1 januari te wachten. Op de peildatum staat het geld dan nog op je spaarrekening. Daardoor betaal je minder box 3-belasting.

belastingen line.png (1)Voorbeeld

Sofie, alleenstaand, heeft €300.000 spaargeld. Ze wil daarvan €100.000 beleggen. Doet ze dat vóór de jaarwisseling, dan betaalt ze in 2027 €2.564 box 3-belasting. Wacht ze tot na 1 januari, dan is dat €1.096. Een besparing van €1.468!belastingen line.png (1)

Verkopen en terugkopen

Het omgekeerde lijkt ook aantrekkelijk. Je verkoopt vlak vóór 1 januari je beleggingen, zet de opbrengst op een spaarrekening en koopt na de jaarwisseling weer beleggingen. Zo profiteer je op de peildatum van het lage forfaitaire rendement op spaargeld.

Maar zo eenvoudig is het niet. De Belastingdienst heeft regels tegen dit soort peildatumarbitrage. Verkoop je beleggingen vóór 1 januari en koop je na 1 januari weer nieuwe, binnen 3 maanden na de verkoop? Dan wordt de tijdelijke omzetting genegeerd.

Daarbij maakt het niet uit of je precies dezelfde aandelen of fondsen terugkoopt. Het gaat erom dat je beleggingen binnen 3 maanden vóór 1 januari afnemen en je spaargeld toeneemt, en dat die verschuiving na 1 januari weer wordt teruggedraaid.

belastingen line.png (1)Voorbeeld

Mark verkoopt op 25 november 2026 voor €100.000 aan beleggingen. Begin januari koopt hij voor hetzelfde bedrag weer aandelen. Omdat er minder dan 3 maanden tussen de verkoop en de aankoop zitten, werkt zijn truc niet. Voor de belasting telt die €100.000 op 1 januari toch mee als beleggingen. Daarover geldt dus het hoge forfaitaire rendement van 6,37%.belastingen line.png (1)

3 maanden ertussen

Wil je beleggingen verkopen om belasting te besparen? Dan kan dat wél werken als er meer dan 3 maanden tussen de verkoop en de nieuwe aankoop zitten. Verkoop je bijvoorbeeld op 1 november 2026 je beleggingen en koop je pas in maart 2027 weer nieuwe? Dan zit er meer dan 3 maanden tussen. De opbrengst telt op 1 januari gewoon als spaargeld.

LET OP: Tijdelijk uit de markt stappen brengt risico's met zich mee. Stijgen de beurskoersen terwijl jij niet belegt, dan kun je rendement mislopen. Ook heb je te maken met transactiekosten.

Zakelijke reden

Er is een belangrijke uitzondering. Verkoop je beleggingen om zakelijke, niet-fiscale redenen? Dan is omzetting ook binnen 3 maanden toegestaan. Je moet die reden wel aannemelijk kunnen maken.

belastingen line.png (1)Voorbeeld

Dennis verkoopt in december een aantal beleggingen vanwege oorlogsdreigingen in de wereld. In januari is de situatie weer wat rustiger en gaat hij opnieuw beleggen. Tijdens de jaarwisseling staat het geld op zijn spaarrekening. Dennis mag het geld op 1 januari als spaargeld meetellen in box 3.belastingen line.png (1)

TIP: Bewaar je aankoop- en verkoopgegevens en noteer waarom je transacties hebt gedaan. Zo kun je later uitleggen waarom je beleggingen hebt verkocht of gekocht.

Deels terugkopen

De regels gelden alleen voor het bedrag dat je tijdelijk hebt verschoven. Stel, je verkoopt in december voor €100.000 aan beleggingen en zet het geld op je spaarrekening. In januari beleg je daarvan €30.000 opnieuw. Dan geldt voor die €30.000 alsnog het hoge forfaitaire rendement voor beleggingen van 6,37%. De overige €70.000 blijft spaargeld, waarvoor het lagere forfaitaire rendement geldt.

Tijdelijk lenen

Niet alleen met beleggingen kun je schuiven. Je zou bijvoorbeeld vlak vóór 1 januari geld kunnen lenen en dat op een spaarrekening zetten. Omdat de fiscus voor schulden met een hoger forfaitair percentage rekent dan voor spaargeld, lijkt dat aantrekkelijk.

Maar ook hier gelden de regels tegen peildatumarbitrage. Ga je vóór 1 januari extra schulden aan en los je die binnen 3 maanden na het aangaan ervan, maar pas na 1 januari, weer af? Dan levert dat geen belastingvoordeel op, tenzij je daarvoor zakelijke redenen hebt.

Buiten box 3

Misschien denk je: dan leen ik mijn vermogen rond de jaarwisseling tijdelijk aan mijn BV. Dat vermogen gaat dan van box 3 naar box 1 (zie belastingdienst.nl zoeken op ‘ter beschikking stellen’). Ook daar heeft de wetgever aan gedacht. Vermogen dat alleen kort buiten box 3 wordt geplaatst, kan toch meetellen. Hiervoor geldt een termijn van 6 maanden. Bespreek dit altijd eerst met je belastingadviseur.

De aangifte

In de aangifte vraagt de Belastingdienst naar het verschuiven van vermogen rond de peildatum. Heb je beleggingen tijdelijk omgezet in spaargeld om belasting te besparen en val je onder de antimisbruikregels? Dan moet je de bedragen corrigeren alsof die tijdelijke verschuiving niet heeft plaatsgevonden.

Wat werkt wel en wat niet?

 ✔ WEL — Wachten met beleggen

Je wacht tot na 1 januari met het beleggen van spaargeld.

✔ WEL — Meer dan 3 maanden ertussen

Je verkoopt beleggingen in november en koopt pas in maart weer nieuwe. Er zit meer dan 3 maanden tussen.

✔ WEL — Verkopen om zakelijke redenen

Je verkoopt en koopt binnen 3 maanden, maar kunt aannemelijk maken dat je daarvoor zakelijke, niet-fiscale redenen had.

✘ NIET — Even snel verkopen en terugkopen

Je verkoopt in december beleggingen en koopt in januari weer beleggingen, enkel om belasting te besparen. Ook als je andere beleggingen koopt, werkt dit niet.

✘ NIET — Tijdelijk geld lenen

Je leent vlak vóór 1 januari geld, zet dat op je spaarrekening en lost de lening kort na de jaarwisseling weer af om belasting te besparen.