10 tips voor een mooie, betaalbare uitvaart

Veel achterblijvers voelen zich overvallen als een naaste overlijdt. Emoties en de korte tijd tot de uitvaart staan rationele beslissingen in de weg. Daarom is het raadzaam om je er nu mee bezig te houden. 

Tekst: Marieke Henselmans

Het gaat bij deze 10 tips niet om de uitvaart zo goedkoop mogelijk te regelen, maar meer om een afscheid dat past bij je eigen wensen en dat vervolgens niet onnodig duur is.

1. Verdiep je er nu in

Want rond een sterfgeval lukt dat niet. Je hebt een groot gebrek aan kennis. Waar liggen die papieren? Wat wilde de overledene? Je bent geschrokken bij een onverwacht overlijden. Óf uitgeput door het waken bij een ziekbed. Je bent emotioneel. Je mist dus focus maar moet doorpakken door de tijdsdruk. Je moet dealen met familie en je wilt geen slechte indruk maken op de buitenwereld. Je stort je dus blind in de armen van de ondernemer die graag veel wil verkopen. Je staat met 7-0 achter. Er is maar 1 oplossing: kennis vergaren als er nog niets aan de hand is. Nu dus. Lees nu deze tips en misschien later het boek ‘Laat je niet kisten door de commercie’.

2. Keus van een uitvaartondernemer

Er zijn meerdere soorten ondernemers. Budget-ondernemers bieden complete pakketten online aan. De meest sobere crematie kost ongeveer €2.000 en een eenvoudige begrafenis €4.000 (zie bijvoorbeeld budgetcrematie.nl of budgetbegrafenis.nl). Let op bij googelen: kun je een bedrijf alleen telefonisch bereiken? Dan word je vaak verleid om veel extra’s toe te voegen. Bij kleine, lokale ondernemers komen die bedragen uit op zo’n €6.000 voor een crematie en €2.000 meer voor een begrafenis. Je krijgt wel meer persoonlijke aandacht. Met hen kan je overleggen over jullie budget. En je hebt de verzekeraars die minder tijd hebben of nemen en toch fors duurder zijn. 

3. Verdienmodellen van uitvaartondernemers

De budgetpakketten hanteren 1 prijs voor alles: de kist, huur van de locatie, begeleiding, enzovoort. De marge is krap, maar omdat best veel mensen hiervoor kiezen kan het toch uit. De meeste andere ondernemers rekenen een aannametarief (voor hun diensten) plus een redelijke marge op de verkoop. Dit is niet per se fout, als het maar transparant is. Er zijn ook ondernemers die géén marge rekenen. Door een wat hoger aannametarief zijn ze ongeveer even duur als kleine, lokale partijen. Verzekeraars rekenen veruit het hoogste aannametarief én de hoogste marge. Als je niet gebonden bent aan een verzekeraar kun je het beste voor ‘klein lokaal’ gaan. Zo’n ondernemer doet graag zijn best.

4. Is er verband tussen de pracht en de prijs?

Je gevoel is vaak: als het duur is, zal het wel goed zijn. Sommige ondernemers spelen daarop in met het motto ‘je gunt de overledene toch een waardig afscheid.’ Ja dat klopt, maar wat maakt een uitvaart mooi en persoonlijk? De muziekkeuze, de oprechte, mooie woorden die worden gesproken, (klein)kinderen die de kist dragen, tekeningen van de allerkleinsten, een mooie patchworkdeken over de niet al te dure kist, enzovoort. Dat zijn niet de dingen die geld kosten. Dus nee, de waardigheid en de pracht houden geen verband met de prijs.

5. Het regelgesprek

Je hebt misschien de neiging bij een overlijden direct het nummer te bellen dat ergens tussen de papieren in grote cijfers staat: ‘Sterfgeval? Bel 088…. Mijn tip: doe dat niet. Niet meteen tenminste. Met de ondernemer erbij durven veel mensen niet vrij te spreken. Houdt daarom eerst familieberaad. Bepaal samen wat jullie budget ongeveer is en wie de opdrachtgever van de uitvaart wordt. Die is verantwoordelijk voor het betalen van de factuur straks en heeft het laatste woord over bijvoorbeeld de begraafplaats of bestemming van de as. Bespreek of jullie kiezen voor een crematie of begrafenis (als de overleden geen voorkeur had), en welke uitvaartondernemer je straks gaat bellen. Trek een uurtje uit voor dit beraad en bel de ondernemer van je keuze pas als de neuzen dezelfde kant op staan. Is er nog geen overeenstemming dan richt de ondernemer zich tot degene die de duurste opties kiest.

Neem eerst de tijd voor familieberaad en bel dan pas de uitvaartondernemer

6. Meer zelf doen

Hoe meer je zelf doet, des te persoonlijker de uitvaart, én hoe betaalbaarder. Je kunt bijvoorbeeld alvast adressen noteren voor de kaart, liefst in Excel. Dat scheelt schrijfwerk en de drukker kan makkelijk aan de slag. Misschien is het niks voor jullie, maar je kunt zelf een kist maken, zelf de laatste verzorging doen, zelf een kist vervoeren (ja, dat mag en kan in een Volvo station), zelf bloemen plukken, zelf mooie woorden spreken, et cetera. Je kunt iemand thuis opbaren. Opbaren in een rouwcentrum is per nacht duurder dan een luxe hotel, zo blijkt uit recent onderzoek. 

7. Kist, baarplank, wade, mand….

Het voordeligst is kiezen voor een eenvoudige vuren- of populierenhouten kist. Dat is ook nog eens duurzaam. Zonder marge kost die circa €250. Mogelijk is dat een tientje duurder dan de spaanplaat met eikenfineerkist. Die wordt het meest gebruikt maar is het minst duurzaam. Tegenwoordig kiest men vaak voor een mand of baarplank met wade. Dat is niet altijd duurzaam, maar wel altijd duurder dan een eenvoudige kist. Je kunt zelf een baarplank maken en natuurlijke stof die je nog hebt gebruiken voor een wade.

8. Over duurzaamheid gesproken

Natuurbegraven is het meest duurzaam. Er mogen alleen biologische materialen de grond in en de overledene gaat op in de natuur. Geen grafsteen, hooguit een houten schijf. Vanwege die eeuwigdurende grafrust is natuurbegraven de duurste uitvaartmethode. Reken op €10.000 of meer. Mijn tip: je kunt ook op een gewone begraafplaats zelf alles zo ecologisch mogelijk doen. Dat is dan duurzaam én niet zo duur.

9. Duurzaam en niet duur

Het kost niks extra om de overledene zo duurzaam mogelijk te kleden, en geen kunststoffen binnenbekleding van de kist te kiezen. Doe de overledene geen schoenen maar wollen sokken aan. Vraag de bezoekers 1 niet verpakte (liefst zelf geplukte) bloem mee te nemen. Overweeg het overlijdensbericht digitaal te sturen. Probeer de gasten te laten carpoolen. Denk bij een crematie aan een crematorium met een elektrische oven, mits dat in de buurt is. Elektrisch cremeren is na natuurbegraven het meest duurzaam.

10. Wel of niet verzekeren?

Voor mensen met minder dan €5.000 spaargeld is een uitvaartverzekering zinnig. Heb je genoeg spaargeld en geen verzekering? Houden zo. Heb je genoeg spaargeld en wel een verzekering? Overweeg de verzekering af te kopen. Dat kost je geld, maar je krijg je vrijheid terug om alles geheel op jouw manier betaalbaar en mooi te organiseren.