Het duurt niet lang of Sinterklaasavond staat voor de deur. Kort daarop vieren we Kerst. Dit zijn slechts twee van de vele geschenkmomenten die ons leven telt. Ook bij verjaardagen, bruiloften en geboortes horen cadeaus. Evenals bij ziekenbezoek, Valentijnsdag, housewarming partijtjes, bedankjes, Moeder- en Vaderdag, huwelijksjubilea, promoties, baanwisseling, diploma-uitreikingen, genderrevealparty’s en romantische afspraakjes. Zelfs huisdieren krijgen tegenwoordig een aardigheidje op dierendag.
Maar welk geschenk maakt iemand echt blij? Die kwestie vraagt een inlevingsvermogen dat het menselijk kunnen te boven gaat. Jubilerende mannen schepen we op met wit aardewerken wijnstoppers, manchetknopen met foto en gepersonaliseerde boxershorts, terwijl jarige vrouwen blijheid moeten veinzen bij oplaadbare kaarsen, kanten lingeriesetjes en op tegeltjes gedrukte liefdesboodschappen. Maar liefst twee derde van de Nederlanders vindt het prima om minder cadeaus te krijgen dan nu, blijkt uit vers onderzoek van Milieu Centraal. Toch accepteren we giften altijd beleefd, ook als ze nutteloos of spuuglelijk zijn. Zo verspilt Nederland een fortuin aan geschenken die uiteindelijk belanden in de vuilnisbak.
Kan het anders? Volgens de verkopers van cadeaubonnen en -kaarten wel. Een bon zou de ontvanger de ruimte geven om zelf een geschenk te kiezen. Er zijn er honderden: voor muziek, games, boeken, wijn, tijdschriften, mode, diners, weekendjes weg, high tea, theaterbezoek, massageworkshops en ga zo maar door. Verder heeft elke winkelketen natuurlijk een eigen bon, zijn er wellness- en ontspanningsbonnen en streamingbonnen. Er zijn zelfs slimmeriken die keuze- of flexibonnen aanbieden. Daarmee kies je zelf een bon uit de 200 soorten die tegenwoordig verzonnen zijn.
En toch is een cadeaubon economisch gezien een absoluut onding. Het beperkt de ontvanger tot één winkel of één soort goed of dienst. En soms vervalt de waarde naar verloop van tijd. Verder raken cadeaubonnen regelmatig zoek of vergeten. Volgens een schatting die de Consumentenbond ooit deed, gaat hierdoor jaarlijks vijf miljoen euro aan waarde verloren.
Kun je dus maar beter geld geven? Absoluut niet! Als je een date verrast met vijftig euro in plaats van een fles champagne, rent ze mogelijk gillend weg. Want naast een economische bestaat er een sociale werkelijkheid. In de sociale trakteer je een geliefde op een diner, doe je boodschappen voor je buurvrouw en geef je een collega een lift. Zomaar, zonder betaling of wederdienst. Toch doen we dat graag, toont onderzoek van de Amerikaanse gedragseconomen Dan Ariely en James Heyman. Zij lieten proefpersonen voor verschillende beloningen een eenvoudige klus doen. Voor vijftig cent leverden ze matig werk, voor vijf dollar werkten ze stukken beter, maar het best presteerden ze voor nop, een Snickers of een tien keer zo dure doos chocola.
In de laatste drie gevallen deden de proefpersonen even goed hun best. Want als je beloont met niets of een cadeau, dan gelden de sociale in plaats van economische normen, concluderen Ariely en Heyman. Dat blijkt een voordelige manier van geven te zijn, die de ontvanger toch heel blij maakt. Volgens de onderzoekers kun je iemand namelijk niet beledigen met een klein geschenk. Mits je de prijs geheimhoudt.
10 gepersonaliseerde en duurzame cadeaus die de ontvanger onvergetelijk vindt
Wat geef je een man, vrouw of collega die alles al heeft? En welk cadeau-idee voor de feestdagen van 2025 maakt ontvangers echt blij? Dat onderzocht Milieu Centraal deze maand. Bijna driekwart van de Nederlanders krijgt graag iets dat een ervaring is of dat door de gever zelf is gemaakt. Ook diensten zoals hulp bij een reparatie, een avondje oppassen of een maaltijd koken worden door zes van de tien Nederlanders gewaardeerd. De volgende originele, vaak handgemaakte cadeaus voldoen aan dit duurzame ideaal.
Zelfgemaakte “Open wanneer…”-enveloppen
5-7 kleine enveloppen met briefjes zoals: “Open als je blij bent”, “Open als je verdrietig bent”, “Open als je trek hebt” (met een chocolaatje erin).
Mini-fotoboekje (10x10 cm)
Laat HEMA of Kruidvat een fotoboekje in pocketformaat maken met de leukste foto’s van jullie samen.
Fles goede wijn of bier met gepersonaliseerd, zelfgemaakt etiket
Bijvoorbeeld met een passend gedicht of met de tekst “Voor de beste [naam] – Proost op 2026!”
“Cadeaubon” voor een ervaring
Zelfgemaakte kaart: “Goed voor 1x samen koffie halen” of “1x hulp bij klussen”. Print op mooi papier.
Mini-plantje in een koffiemok
Klein vetplantje in een mok met een kaartje: “Groei samen met onze vriendschap.”
Zelfgemaakte kruidenmix in een glazen potje
Meng je lievelingskruidenmix en stop het in een jampotje met een label als: “Voor jouw wereldgerechten.”
“Emergency Chocolate” in een pillendoosje
Kleine pillendoos gevuld met 5-7 luxe chocolaatjes. Label: “Neem 1 bij stress.”
Gepersonaliseerde playlist op een USB-stick
USB-stick met 10 muzieknummers die bij de persoon passen, verpakt in een mooi doosje of hoesje met een titel als: “Jouw Wintersoundtrack 2025-2026”
Zelfgemaakte “Kletskaartjes”
10 kaartjes met vragen als: “Wat was je gekste droom ooit?” of “Wat wil je nog leren?” Stop ze in een mooi doosje. Dit kan een passend cadeau zijn voor bij een etentje.
Zelfgemaakte “gelukskoekjes” met eigen briefje erin
Bak zelf gelukskoekjes met zelfgeschreven briefjes erin. Bijvoorbeeld met de tekst: “Jij bent mijn favoriete mens omdat…”
Creatief inpakken is simpel
Verpak je duurzame, onvergetelijke gift in een mooie, passende cadeaudoos of -tasje (van bijvoorbeeld Hema of Action) en voeg een handgeschreven kaart toe.
