Een beker koffie op het station, een belegd broodje op weg naar je werk, een wijntje op een terras, lunchen met collega’s enzovoorts. Je betaalt het moeiteloos met een zwaai van je mobieltje, bankpas of smarthorloge. Maar de kosten hopen zich op als stikstofoxiden in de Randstad. Uit Amerikaans onderzoek blijkt dat mensen vaak spijt hebben van impulsuitgaven rond eten, drinken en snoepen. Maar spijt is een hinkende bode, want we zijn allemaal een beetje schizofreen. Onbewust splitsen we onze persoonlijkheid in een huidig en een toekomstig zelf. Dat toekomstige zelf is perfect. Hij of zij is gestopt met roken, sport erop los, eet gezond, is slank en bulkt van de reserves op de bank. En omdat je toekomstige zelf alles zo goed doet, hoef jij het nu niet te doen. Althans, dat maken we onszelf wijs. Want dan kunnen we blijven snacken, roken, drinken, luieren en spenderen. Met alle gevolgen van dien.
Impulsief uitgeven hangt samen met het gedragseconomische fenomeen delay discounting. Dit is een soort gevoelsinflatie doordat je geld niet nu krijgt, maar pas in de toekomst. Dit veroorzaakt dat je liever nu iets opmaakt dan het opspaart voor later. Niet elk mens heeft evenveel last van delay discounting. Dat komt doordat het sterker werkt naarmate iemands wilskracht lager is. Maar hoe kom je aan wilskracht? Goede vraag, met een ongemakkelijk antwoord, want deze karaktertrek lijkt (deels) genetisch bepaald. Kleuters die in een experiment konden afblijven van een marshmallow, blijken later hoger te zijn opgeleid, meer te verdienen, slanker te zijn en langer te leven. Dat lijkt slecht nieuws voor levensgenieters. Maar er is hoop, want met de Odysseus-methode kun je wilskracht simuleren. De mythologische held Odysseus liet zich vastbinden aan de mast van zijn zeilschip om de zang van de verleidelijke, maar levensgevaarlijke sirenen te weerstaan. Naar analogie hiervan zijn er wetenschappelijk bewezen foefjes waarmee jij impulsuitgaven kunt tegengaan, waardoor je meer overhoudt voor morgen, later of je pensioen. Zo benut je ze.