In de Europese Unie verdient de doorsnee werkende vrouw zo’n twaalf procent minder dan de gemiddelde werkzame man. Vrouwen zwoegen namelijk vaker in een matig betalende sector, zoals de zorg, het onderwijs, de horeca of cultuur. Mannen kiezen liever beter betaalde functies in financiën of techniek, liefst als leidinggevende, wat nóg meer schuift. Maar zelfs voor identieke banen beuren vrouwen nog altijd een paar procent minder dan mannen, al slinkt dat verschil al jaren, vooral in ons eigen land. Jonge Nederlandse vrouwen verdienen tegenwoordig zelfs regelmatig meer dan heren, die hetzelfde werk doen.
Is onze vrouwenemancipatie dus bijna klaar? Het gaat de goede kant op. Maar juich niet té hard. Inmiddels zijn er andere factoren ontdekt, die de gelijke behandeling van vrouwen én mannen bij sollicitaties en arbeidsbeloning dwarsbomen. Neem je naam. Die blijkt – of je nu man bent of vrouw - op allerlei, zelfs knotsgekke manieren samen te hangen met je carrièrekansen. En nu doel ik niet op het treurige, alom bekende fenomeen dat sollicitanten met een buitenlandse naam twee- tot driemaal zoveel sollicitatiebrieven moeten sturen voordat ze ergens op gesprek mogen komen. Nee, ook een puur Hollandse voor- of achternaam kan je carrière op onverwachte manieren een zetje geven of tegenwerken.
Neem de verontrustende studie ‘Alphabetism’ van de Amerikaanse economen Alexander Cauley en Jeffrey Zax. Daaruit blijkt dat leraren scholieren met een achternaam die start met A tot K vaker beoordelen als uitstekend, ook als hun IQ gelijk is aan dat van klasgenoten. Dat komt doordat achternamen als Alberts en Dijkstra aan het begin van de leerlingenlijst staan. Ze krijgen meer aandacht. Dat kweekt zelfvertrouwen, en vergroot de kans op doorstroming naar en de afronding van hoger onderwijs. Daarna hebben de A tot K’s meer kans op een prestigieuze, goed betaalde baan dan leeftijdsgenoten die 'Zegers’ of ‘Wagenaar' heten.