Na een overlijden: wat moet je regelen?

Als nabestaande moet je tussen alle emoties door veel dingen regelen. Daar staat je hoofd niet altijd naar. Om in deze periode overzicht te houden, maakten we een handige checklist met alle belangrijke stappen. Om te bewaren, voor als...

De voorbereiding op een overlijden begint al tijdens het leven. De meeste mensen laten een testament opstellen en nemen maatregelen om de erfbelasting te beperken. Soms hebben ze ook een stamdocument waarin de gegevens over bankrekeningen, verzekeringen en abonnementen staan. Zo is voor nabestaanden in 1 oogopslag duidelijk hoe alles is geregeld. Zo’n stamdocument kun je downloaden op fiscalert.nl

Na een overlijden hebben nabestaanden het druk. Ze moeten de uitvaart regelen, aangifte erfbelasting doen en de erfenis verdelen. Voor de langstlevende partner, als die er is, verandert het inkomen en misschien heeft het overlijden gevolgen voor de toeslagen en de inkomstenbelasting. Er komt dus best veel op de achterblijvers af.

Voor de uitvaart

Direct na een overlijden zijn er veel zaken te regelen voor nabestaanden. Er moet een arts komen die het overlijden officieel vaststelt. Daarna volgen de keuze voor een uitvaartverzorger en de aangifte van overlijden bij de gemeente. Dat laatste doet meestal de uitvaartondernemer.

Ook is het verstandig dat je zo snel mogelijk nagaat of er een testament of codicil is. Daarin kunnen niet alleen afspraken over de nalatenschap staan, maar ook wensen voor de uitvaart. Daarnaast is het belangrijk dat je nagaat of er een uitvaart- of levensverzekering is afgesloten en wat de voorwaarden daarvan zijn.

LET OP: Wacht met het verdelen en verkopen van geld en bezittingen totdat de wensen van de overledene en de financiële situatie geïnventariseerd zijn en je onze checklist hebt doorgenomen.

Van uitvaart tot erfbelasting: met onze checklist houd je overzicht

Na de uitvaart

Veel mensen denken dat na de uitvaart de grootste drukte voorbij is. In werkelijkheid begint dan vaak een langdurig administratief traject. Dat begint met vaststellen wie de erfgenamen zijn en of een verklaring van erfrecht nodig is. Ook moeten de erfgenamen bekijken of het verstandig is om de erfenis beneficiair te aanvaarden (meer hierover lees je in het kader Beneficiair aanvaarden).

Daarnaast moet je banken, verzekeraars, werkgevers en andere instanties informeren, verzekeringen aanpassen of opzeggen en abonnementen stopzetten. Controleer ook of er een overlijdensrisicoverzekering is die uitkeert. En let ook op de automatische incasso's.

Gelukkig hoeft je niet alles meteen te regelen. Sommige beslissingen vragen juist om een zorgvuldige afweging. De checklist helpt je om onderscheid te maken tussen zaken die direct aandacht vragen en onderwerpen die gerust wat langer kunnen wachten.

Belastingdienst

Namens de overledene moet je nog 1 keer aangifte inkomstenbelasting doen. Meestal is het verstandig daarmee te wachten totdat de online aangifte beschikbaar is.

Denk ook aan de aangifte erfbelasting. Die kun je online doen op belastingdienst.nl. Daarvoor heb je ruim de tijd. Overhaast dus niets. Je hoeft niet bang te zijn voor belastingrente: als je binnen 20 maanden na het overlijden een juiste aangifte opstuurt, betaal je geen belastingrente.

TIP: Wil je weten hoeveel erfbelasting je ongeveer moet betalen? Op belastingdienst.nl vind je een calculator.

Geldzaken langstlevende

Blijft na het overlijden een langstlevende partner achter? Dan kan de inkomenssituatie van die partner vaak ingrijpend veranderen. Het inkomen van de overledene valt weg. De achterblijvende partner kan recht hebben op een overlijdensuitkering via de werkgever of uitkeringsinstantie, nabestaandenpensioen en/of een ANW-uitkering. En wellicht wordt de hypotheek afgelost met een overlijdensrisico-uitkering. Dat kan gevolgen hebben voor de belastingen en toeslagen. Pas voorlopige aanslagen daarom aan. Doe dat niet alleen voor het jaar van overlijden, maar ook voor het jaar erna. Ook toeslagen veranderen. Soms is stopzetten nodig, soms juist aanvragen.

Houd overzicht

Bewaar alle relevante documenten overzichtelijk in een (digitale) map. Maak notities van wat je hebt geregeld, wanneer, met wie en waarom. Komen er later vragen van familieleden, erfgenamen of de Belastingdienst — of wil je zelf iets terugzoeken — dan heb je alle informatie direct bij de hand.

Veelgemaakte fouten

Juist in een emotionele periode worden gemakkelijk zaken over het hoofd gezien. Denk aan het aanpassen van voorlopige aanslagen, het aanvragen van uitkeringen of toeslagen of het bewaren van belangrijke documenten. Met onze checklist verklein je de kans dat je iets mist.