Na jaren van rechtszaken, noodreparaties, uitstel en steeds nieuwe plannen is nog steeds niet duidelijk hoe de belasting op vermogen (box 3) er straks precies uitziet. Wordt het echt een vermogenswinstbelasting? Is daarvoor voldoende steun in de Tweede en Eerste Kamer? Is 2028 haalbaar? Kunnen de systemen van de Belastingdienst het aan? En zijn banken op tijd klaar om de benodigde gegevens door te geven?
Om met dat laatste te beginnen: de Nederlandse Vereniging van Banken (NVB) heeft al laten weten dat de systemen van banken niet op tijd klaar zijn voor 2028. Dat betekent dat een volledig vooringevulde belastingaangifte voor beleggingen dan niet mogelijk is. Wie belegt, moet onder het nieuwe box 3-stelsel mogelijk zelf bijhouden en aangeven hoeveel winst hij maakt. Box 3 is door alle plannen, wijzigingen en rechtszaken al ingewikkeld genoeg, maar zo wordt het nog meer chaos. Beleggers moeten dan bijvoorbeeld zelf gegevens over aan- en verkopen van aandelen als Shell of ASML bijhouden en verwerken in hun jaarlijkse belastingaangifte. En hoe gaat de Belastingdienst dat allemaal controleren?
Wat is nu wijsheid? Misschien is het beter om eerst pas op de plaats te maken en het nieuwe stelsel goed te doordenken en zorgvuldig uit te werken. Dus terug naar de tekentafel, maar dan echt. Er moet dan vooral gekeken worden naar eenvoudige alternatieven. Waarom niet een simpele vermogensbelasting? Met een hoge vrijstelling voor spaarders en daarboven jaarlijks bijvoorbeeld 1% of 1,5% belasting over het nettovermogen — bezit minus schulden.
Maar welk systeem er uiteindelijk ook komt: zorg er in ieder geval voor dat het nieuwe box 3-stelsel logisch, eenvoudig, duidelijk, eerlijk, toekomstbestendig én uitvoerbaar is. Alleen zo krijg je draagvlak bij belastingbetalers en wordt nóg meer chaos voorkomen.