Platgeslagen: 20 jaar ABP

Kapé Breukelaar

De laatste tijd zie ik weer allerlei negatieve commentaren over de beleggingsprestaties van het ABP. Daarom dook ik deze week in de jaarverslagen van de laatste 20 jaar.

Ik sprokkelde gegevens bij elkaar op zoek naar het antwoord op een simpele vraag: waar hebben we het eigenlijk over?

€341 MILJARD RENDEMENT

In 20 jaar tijd heeft het ABP €341 miljard rendement behaald, ofwel gemiddeld 5,3% per jaar.

Daarvan komt €203 miljard uit de aandelenbeleggingen. Die deden het op het eerste gezicht prima met gemiddeld 8,1% per jaar. Een wereldwijd beleggende ETF in aandelen zou nog een fractie meer hebben opgeleverd.

De best presterende beleggingen waren in private equity met gemiddeld 15,7% rendement per jaar.

€101 MILJARD VERLIES

Met de derivaten in de ‘overlay’ dekt het ABP met name het risico af van een dalende rente. Dat leverde de eerste 15 jaar positieve resultaten op, totaal ruim €20 miljard.

De rentestijging in de laatste 5 jaar kostte echter veel geld. De totale min van obligaties en overlay was in die periode €101 miljard.

Over 20 jaar leverden de obligaties een plus op van €42 miljard en de ‘overlay’ een min van €46 miljard.

LAATSTE 5 JAAR MINDER

De laatste 5 jaar waren de prestaties dus minder door de gestegen rente. De aandelen rendeerden nog wel met 9,3% per jaar maar bleven bijna 3% achter op een eenvoudige wereldwijde indexbelegging in aandelen.

IMPACT OVERLAY

Met alle getallen op een rij kun je ook uitrekenen wat het rendement zonder die ‘overlay’ zou zijn geweest. Over de gehele periode van 20 jaar stijgt het rendement dan van 5,3% naar 5,9%. De pijn zit in de laatste 5 jaar. Zonder overlay zou het rendement in die periode niet 1,4% maar 5,0% zijn geweest.

BENCHMARK

In de grafiek vergelijk ik het ABP rendement met een 60/40 en een 50/50 portefeuille. Dat is een mix van wereldwijde aandelen (FTSE All World) en euro staatsobligaties in de vorm van een ETF. Je ziet dan dat het ABP de eerste 15 jaar een voorsprong opbouwt en die in de laatste 5 jaar weer verliest.

Over 20 jaar leverde de 60/40 ETF portefeuille een rendement op van 6,2% per jaar. De 50/50 variant kwam uit op 5,6%. Het ABP noteert 5,3% per jaar inclusief overlay. Zonder de overlay zou het 5,9% zijn geweest.

RENTEDEKKING

Een pensioenfonds kent verplichtingen op de zeer lange termijn. Dat maakt dat een stijging van de rentestand leidt tot een afwaardering van de verplichtingen. Uit de cijfers herleid ik dat de afname van de verplichtingen door de rentestijging uitkwam op €240 miljard in de laatste 5 jaar. Dat is €240 miljard winst die je moet afzetten tegen de €101 miljard verlies in de overlay plus obligaties.

Dankzij die winst steeg de dekkingsgraad van 93,5% eind 2020 naar 123,5% eind 2025.

Bovendien is in die jaren nog 23,7% indexatie toegekend. Zonder die indexaties zou de dekkingsgraad 152,8% zijn geweest. Een plus van 60% in 5 jaar.